Soms gaat een zwangerschap niet goed. Dat is, zeker bij een gewenste zwangerschap, erg verdrietig. Vaak is de oorzaak een aanlegstoornis van het vruchtje, waardoor de natuurlijke selectie er voor zorgt dat de zwangerschap wordt afgestoten. Als je daar behoefte aan hebt is het mogelijk om het vruchtje te laten onderzoeken. Toch wordt er meestal geen oorzaak gevonden en wordt de miskraam afgedaan als domme pech.

Het verloop van de miskraam

Bloedverlies

Het eerste verschijnsel van een miskraam is bijna altijd bloedverlies. Meestal begint het met een beetje bruine afscheiding of een beetje helder bloedverlies. Maar het kan ook meteen al om een flinke menstruatie-achtige bloeding gaan. Doorgaans is er dan nog geen pijn, of een beetje zeurende pijn. Maar een miskraam kan zich ook aankondigen door pijn onder in de buik of door het afnemen van de zwangerschapsverschijnselen.
Omdat tegenwoordig vaak een 'vroege echo' wordt gemaakt, bij zo'n 8-10 weken, wordt een miskraam vaak al opgspoord voordat er symptomen zijn.

De hoeveelheid bloeverlies
Bij drie op de vier vrouwen zal de hoeveelheid bloedverlies bij een spontane miskraam 'normaal' zijn, ofwel te vergelijken met een flinke menstruele bloeding. Bij een zwangerschapsduur van tien of meer weken, kan de bloeding echt ernstig zijn 'alsof je leeg loopt'. Twijfel over de hoeveelheid bloedverlies is altijd reden om contact op te nemen met je verloskundige.
Wanneer het bloedverlies eenmaal is begonnen, zal het vruchtje normaal gesproken binnen een week geboren zijn. Hierna zal het heftige bloeden vrijwel direct afnemen en de bloeding in de regel binnen 7 dagen over zijn.

Pijn als begin van een miskraam
Soms is buikpijn het eerste teken van een dreigende miskraam. Meestal begint dan het bloedverlies tegelijkertijd. Maar het vloeien kan ook wel eens pas uren later of een enkele keer zelfs een dag later beginnen.
Buikpijn is geen specifiek voorteken van een miskraam. Meestal is er bij buikpijn niets ergs aan de hand.
In driekwart van de gevallen zal de pijn bij een miskraam min of meer te vergelijken zijn met een hevige menstruatiepijn. Maar de pijn kan ook zo hevig zijn, dat ze te vergelijken is met de weeën van de bevalling.
In de medische boeken wordt vaak wat geringschattend gedacht over de mate van pijn die je tijdens een miskraam kunt hebben. Zeker wanneer de zwangerschap verder dan tien weken is gevorderd, begint die aardig op de weeën van een bevalling te lijken.

Überhaupt lijkt het verloop van een miskraam erg op het verloop van een bevalling. Je krijgt net als bij een bevalling toenemende pijn veroorzaakt door weeën. Deze weeën werken naar een soort climax toe, waarbij je uiteindelijk het vruchtje verliest.

Daarna is zowel de pijn als het bloedverlies vrijwel direct over.

Er zijn tijdens het doormaken twee belangrijke redenen om contact op te nemen met de verloskundige. Als je veel bloedverlies hebt, alsof er een kraantje openstaat en je elk half uur je verbandje moet wisselen, én als je koorts hebt. Koorts kan wijzen op een infectie, waardoor het nodig zou kunnen zijn om een spontaan verloop niet af te wachten en teveel bloedverlies maakt ingrijpen ook noodzakelijk. De gynaecoloog zal in deze gevallen een curettage doen, waarbij onder (plaatselijke) verdoving het vruchtje wordt verwijderd uit de baarmoeder.

Wanneer bij de echoscopie wort gezien dat het vruchtje niet (meer) leeft, heb je heel wat te verwerken. Neem daar de tijd voor en laat je niet zomaar overhalen om meteen in het ziekenhuis te blijven voor een curettage, tenzij dat natuurlijk om medische redenen noodzakelijk is. Je kunt de tijd goed gebruiken om te wennen aan het idee dat de zwangerschap niet doorgaat, dat je je toekomstbeeld flink bij moet stellen. Bovendien zit je in een hormonale achtbaan waardoor je behoorlijk labiel en in de war kunt zijn. Een natuurlijke afloop van je zwangerschap, een spontane miskraam dus, geeft je de tijd om het ook emotioneel te kunnen bolwerken.

Neem je tijd om te rouwen en te herstellen.

Beeindiging zwangerschap

Soms is de beëindiging van een zwangerschap, bijvoorbeeld door een curettage, de beste beslissing.

Dat is vaak een zeer moeilijke, emotionele beslissing.

Het onderstaande boek is geschreven door ouders die zo'n moeilijke periode hebben doorgemaakt. Wellicht kan het andere ouders helpen bij de verwerking.

"Misschien was je vandaag wel geboren…"
vertelt het aangrijpende verhaal van een jong stel dat er bij de 20 wekenecho
achter komt dat hun kindje een ernstige afwijking heeft. Ze besluiten
de zwangerschap te beëindigen. Ze ervaren dit ieder op hun eigen manier.
Yvonne door dagboeken bij te houden en David als fotograaf, beeldend.
Een prachtig document over het rouw- en verwerkingsproces van een van
de laatste taboes: de keuze om bij een afwijkende uitslag de zwangerschap
te laten afbreken.
Over verdriet, onzekerheid, vastberadenheid, schuldgevoel, angst, woede
en frustratie. Maar vooral over liefde. Liefde voor het doodgeboren kindje
dat nooit vergeten zal worden.
Yvonne Gebbe en David Rozemeyer Uitgeverij de Jonge Hond