Reactie op stuk in Volkskrant zaterdag 31 mei:

Makkers stopt uw wild geraas!

Schaamteloos ongenuanceerd mocht de Tilburgse gynaecoloog Paul Reuwer in De Volkskrant (31 mei 2008) zijn gal spuwen over de Nederlandse verloskundige en met name over de thuisverloskunde. Kinderen thuis geboren laten worden? Vrouwen van Nederland, kijk toch uit en ga naar het ‘veilige’ ziekenhuis, zo waarschuwt hij. Het is een schandalige omdraaiing van zaken van een gynaecoloog die geschrokken is van recent onderzoek, waaruit blijkt dat bij nachtelijke geboortes en in het weekeinde in het ziekenhuis meer baby’s sterven. Natuurlijk is dat voor iedereen schrikken, maar vrouwen van Nederland, laat je geen schrik aanjagen! Er is géén feitelijke onderbouwing voor de thuisbevalling als oorzaak van de hogere babysterfte in Nederland. Angst zaaien onder zwangeren door in de krant één rampzalig bevallingsverhaal te schetsen is onwaardig, demagogisch en zelfs gevaarlijk. Ook verloskundigen zouden dit soort horrorverhalen over gynaecologen en arts-assistenten in veelvoud kunnen opdissen.
De vraag die beantwoord moet worden is: hoe kunnen verloskundigen en gynaecologen gezamenlijk, met respect voor die typisch Nederlandse bevallingscultuur, de verloskundige zorg vernieuwen en optimaliseren?
Laten we nu toch die versleten machtstrijd niet weer uit de oude doos halen en de moddergevechten staken! Paul Reuwer ondermijnt met dit soort ongenuanceerde sensatieverhalen de goede verhoudingen en samenwerking tussen gynaecologen en verloskundigen. Die samenwerking is hard nodig bij het vinden van oplossingen om de verloskundige organisatie in Nederland te verbeteren. Hiervoor is door minister Klink reeds een commissie ingesteld, bestaande uit alle betrokken beroepsgroepen, om de bestaande zorg en samenwerking te verbeteren en de babyserfte te minimaliseren.  Laten we ons daarbij ook vooral aan de feiten en cijfers houden. Uit onderzoek (TNO, Birth vol 35-2, 2008) blijkt dat vrouwen die thuis zijn bevallen het meest tevreden zijn.Vrouwen die vrijwillig voor een ziekenhuisbevalling kiezen, zijn na 6 jaar 1.5 maal minder tevreden dan thuisbarenden. De ‘doorverwezen’ vrouwen zijn achteraf vaak het minst tevreden, omdat de overgang van thuis naar het ziekenhuis groot is, de verloskundige vanwege drukte vaak afscheid moet nemen en er in het ziekenhuis vanwege  drukte en wisselende diensten nauwelijks voldoende persoonlijke aandacht is. Vrouwen voelen zich dan ‘alleen’ en verlaten, omdat ze tussen de wal en het schip vallen. Want het is nog maar de vraag waar vrouwen het meest ‘alleen gelaten’ worden tijdens de bevalling: thuis of in het ziekenhuis! De meest voor de hand liggende oplossing is om de positie van verloskundigen te versterken. Zij is bij uitstek geschikt om als specialist van de preventieve zorg, ‘dé zorgbewaker’ voor de zwangere en barende vrouw te worden. Als professionele partner van de zwangere vrouw loodst zij haar door het gehele traject, zelfs als dat traject medisch wordt. Dan hoeft ze de vrouw dus nooit meer alleen in het ziekenhuis achter te laten. Zo is er meer continuïteit, draagt de verloskundige bij aan het voorkomen van onnodige ingrepen en kan zij bijdragen aan de veiligheid en vermindering van de babysterfte in het ziekenhuis,‘s nachts én in het weekeind. Voor deze rol is de verloskundige het beste geschoold, relatief goedkoop en nauwelijks corrumpeerbaar, omdat zij geen enkel financieel belang heeft bij eventuele medische ingrepen. Meer geld voor preventie binnen de eerstelijn is in het verleden overigens altijd het meest effectief en het minst risicovol gebleken. Het is evident dat verloskundigen dan in staat gesteld zouden moeten worden om minder bevallingen per jaar te doen. Te weinig tijd en teveel bevallingen per jaar zijn voor Nederlandse verloskundigen al jaren een grote frustratie. De beroepsgroep eist bij het ministerie al langere tijd om aandacht voor dit probleem. Desondanks zijn de cijfers van verloskundigen uitmuntend te noemen en doorstaan zij glansrijk de vergelijking met de ons omringende landen.
Een voorlopige simpele en goedkope oplossing voor de verhoogde sterfte in de ziekenhuizen is dat dienstdoende gynaecologen in het ziekenhuis gaan slapen in plaats van thuis. Dan zijn er geen extra gynaecologen nodig en ook géén grote verloskundige centra. Slechts het offer om regelmatig niet thuis te slapen, maar in een bedje op de afdeling Verloskunde. Dat moet minister Klink als muziek in de oren klinken! Toch denken de meeste gynaecologen daar anders over. Grote verloskundige centra is hun  beoogde wondermiddel. Centra met een hoge concentratie aan bevallingen, waar je als gynaecoloog snel van de ene naar de andere verloskamer kunt rennen. Hop in, hop out! Verloskundigen menen dat schaalvergroting in de verloskunde juist niet tot toename van kwaliteit van zorg leidt, en zéker niet tot kostenbesparing en keuzevrijheid.
 De tijd van goed bedoeld paternalisme is voorbij. Overal in het land werken verloskundigen en gynaecologen vaak naar tevredenheid samen. Maar van gynaecoloog Reuwer moeten de Nederlandse vrouwen juist in opstand komen. Dit soort demagogische en polariserende kretologie hoort bij lang vervlogen tijden. Old school! De commissie van Ab Klink zal hopelijk de verlossing brengen.

Beatrijs Smulders, Michelle ten Berge, Mary-Elliz Sheridan,verloskundigen mede namens de Commissie Verloskunde in 21ste eeuw